شماره تسمه دینام چیست؟ راهنمای خواندن کد و اعداد آن
شماره تسمه دینام در کدهای رایج PK اطلاعاتی مانند تعداد ریبها، پروفیل و طول مؤثر تسمه را مشخص میکند. برای مثال، در کد 6PK1663، عدد ۶ نشاندهنده تعداد ریبها، PK معرف پروفیل و عدد ۱۶۶۳ بیانگر طول مؤثر تسمه برحسب میلیمتر است. همچنین، شناخت تفاوت تسمههای PK، DPK و V شکل و تشخیص کد سایز از شماره OE و Part Number به انتخاب قطعه مناسب کمک میکند. برای جایگزینی تسمه نیز باید شماره فنی، نوع موتور و کاتالوگ سازنده را بررسی کرد؛ زیرا شباهت کد یا اندازه بهتنهایی سازگاری تسمه با خودرو را تضمین نمیکند.
وقتی روی تسمه دینام یا بستهبندی آن با کدی مثل 6PK1663 روبهرو میشوید، این ترکیب از حروف و اعداد ممکن است در نگاه اول پیچیده به نظر برسد. اما شماره تسمه دینام چیست و هر بخش از آن چه اطلاعاتی را نشان میدهد؟ در کدهای رایج تسمههای چندشیاره، اعداد و حروف مشخصاتی مانند تعداد شیارها، پروفیل و طول مؤثر تسمه را مشخص میکنند.
شناخت این مشخصات به شما کمک میکند کد درجشده روی تسمه را درست بخوانید و مشخصات ابعادی آن را تشخیص دهید. البته برای اطمینان از سازگاری تسمه با خودرو، باید شماره فنی را در کنار مشخصات موتور و اطلاعات کاتالوگ بررسی کنید.
- راهنمای خواندن شماره تسمه دینام
- عدد قبل از PK؛ تعداد شیارهای تسمه
- حروف PK؛ استاندارد اندازهگذاری و کاربرد تسمه
- عدد بعد از PK؛ طول مؤثر تسمه
- چند نمونه از کد تسمه دینام و نحوه خواندن آنها
- تفاوت کدهای PK، DPK و تسمههای V شکل
- تفاوت شماره فنی تسمه با شماره OEM و کد محصول
- آیا تسمههایی با شماره نزدیک قابل جایگزینی هستند؟
- شناسایی شماره تسمه دینام در صورت پاک شدن کد
- جمعبندی
راهنمای خواندن شماره تسمه دینام

شماره فنی تسمههای چندشیاره معمولاً از ترکیب اعداد و حروف تشکیل میشود که هرکدام اطلاعات مشخصی درباره ساختار و ابعاد تسمه دینام ارائه میدهند. برای خواندن این کدها باید با مفهوم تعداد ریبها، پروفیل و طول مؤثر آشنا باشید. برای درک بهتر این ساختار، میتوان کد 6PK1663 را به سه بخش تقسیم کرد و معنای هر قسمت را جداگانه بررسی کرد.
عدد قبل از PK؛ تعداد شیارهای تسمه
عدد ابتدای کد، تعداد برجستگیهای طولی یا شیارهای تسمه را نشان میدهد. این برجستگیها هنگام نصب با شیارهای متناظر روی پولی درگیر میشوند. برای مثال:
- 4PK: تسمه چهار ریب
- 5PK: تسمه پنج ریب
- 6PK: تسمه شش ریب
بنابراین، در کد 6PK1663، عدد ۶ نشاندهنده تعداد شیارهای تسمه است. این تعداد باید با شیارهای پولی سیستم تسمه خودرو مطابقت داشته باشد؛ در نتیجه، نمیتوان تسمه پنجریبه را صرفاً به دلیل نزدیک بودن طول، جایگزین نمونه ششریبه کرد.
حروف PK؛ استاندارد اندازهگذاری و کاربرد تسمه
حروف PK در این کد به استاندارد تسمه چندشیاره خودرویی اشاره دارند. حرف P نشاندهنده سیستم اندازهگذاری متریک و حرف K بیانگر کاربرد خودرویی مطابق استاندارد SAE J1459 است. این حروف در کنار هم، مشخصات مقطع تسمه را نیز مشخص میکنند. در پروفیل PK، فاصله اسمی بین شیارهای مجاور حدود ۳٫۵۶ میلیمتر است.
به همین دلیل، تعداد شیارها بهتنهایی برای شناسایی تسمه کافی نیست. دو تسمه ممکن است تعداد ریب یکسانی داشته باشند، اما اگر پروفیل و ابعاد آنها متفاوت باشد، الزاماً برای یک سیستم طراحی نشدهاند.
عدد بعد از PK؛ طول مؤثر تسمه
عدد انتهایی کد، طول مؤثر تسمه را برحسب میلیمتر نشان میدهد. برای مثال، در کد 6PK1663، عدد ۱۶۶۳ بیانگر طول مؤثر ۱۶۶۳ میلیمتری تسمه است.
طول مؤثر با محیط خارجی تسمه تفاوت دارد. محیط خارجی از اندازهگیری دور سطح بیرونی تسمه به دست میآید؛ اما طول مؤثر بر اساس روش استاندارد اندازهگیری و شرایط مشخص تعیین میشود. به همین دلیل، اگر تسمه قدیمی را با متر اندازه میگیرید، نباید عدد بهدستآمده را مستقیماً با عدد انتهای کد PK برابر بدانید. برای انتخاب تسمه جایگزین، بهتر است از کد استاندارد و اطلاعات کاتالوگ سازنده استفاده کنید. برای آشنایی بیشتر با روش کدگذاری و تفاوت طول مؤثر با محیط خارجی، میتوانید راهنمای فنی تسمههای خودرویی Gates را مطالعه کنید.
چند نمونه از کد تسمه دینام و نحوه خواندن آنها
با بررسی چند نمونه، میتوانید روش خواندن شماره تسمه دینام را بهتر یاد بگیرید. جدول زیر برای تمرین رمزگشایی کدهاست و به معنی تأیید کاربرد آنها برای خودروی خاصی نیست.
| کد نمونه | تعداد شیارها | پروفیل | طول مؤثر |
|---|---|---|---|
| 6PK1663 | ۶ | PK | ۱۶۶۳ میلیمتر |
| 5PK1253 | ۵ | PK | ۱۲۵۳ میلیمتر |
| 4PK855 | ۴ | PK | ۸۵۵ میلیمتر |
همانطور که در جدول مشاهده میکنید، ساختار کدگذاری در هر سه نمونه یکسان است و فقط تعداد شیارها و طول مؤثر تسمه تغییر میکند. این الگو برای کدهای PK کاربرد دارد و نباید بدون بررسی استاندارد، به انواع دیگر تسمه تعمیم داده شود.
تفاوت کدهای PK، DPK و تسمههای V شکل
همه تسمههای مورد استفاده در خودرو با یک روش کدگذاری نمیشوند. شناخت تفاوت کدهای رایج کمک میکند شماره روی تسمه را اشتباه تفسیر نکنید.
تسمه PK
تسمه PK از نوع تسمه چند شیاره است که در سیستم انتقال نیروی تجهیزات جانبی موتور استفاده میشود. شیارهای طولی آن با پولیهای شیاردار درگیر میشوند و کدهایی مانند 6PK1663 مشخصات اصلی آن را نشان میدهند.
تسمه DPK
DPK به تسمه چندشیاره دوطرفه با دو پروفیل PK اشاره دارد. این تسمه برخلاف مدل PK معمولی، در هر دو سطح خود دارای شیارهای طولی است و میتواند از هر دو طرف با پولیهای مربوطه درگیر شود. این ساختار در برخی سیستمهای انتقال نیروی تجهیزات جانبی موتور که مسیر پیچیدهتری دارند، کاربرد دارد. بنابراین، هنگام انتخاب تسمه جایگزین باید دوطرفه بودن ساختار آن را در نظر بگیرید و DPK را با تسمه PK معمولی اشتباه نگیرید.
تسمه V شکل
تسمههای V شکل از نظر ساختار و شیوه کدگذاری با تسمههای چندشیاره PK تفاوت دارند. مقطع این تسمهها به شکل ذوزنقه است و معمولاً با حروفی مانند A، B و C مشخص میشود. برای مثال، AX به نوع دندانهدار یا شیاردار پروفیل A اشاره دارد. در این تسمهها، حروف و اعداد بر اساس استاندارد و روش اندازهگذاری مربوط به همان محصول تفسیر میشوند؛ بنابراین، نمیتوان فرمول خواندن کد PK را برای آنها به کار برد.
| نوع تسمه | ساختار | ویژگی کدگذاری |
|---|---|---|
| PK | چندشیاره با شیارهای طولی در یک سطح | تعداد ریب، پروفیل PK و طول مؤثر |
| DPK | چندشیاره با شیارهای طولی در هر دو سطح | دارای دو پروفیل PK و مناسب درگیری از دو طرف |
| V شکل | دارای مقطع ذوزنقهای | شناسایی پروفیل با حروفی مانند A، B و C؛ AX نوع دندانهدار پروفیل A است. |
تفاوت شماره فنی تسمه با شماره OEM و کد محصول

هر نوشتهای روی تسمه الزاماً شماره سایز نیست. نام برند، کد اختصاصی محصول، شماره تولید یا شماره قطعه خودروساز نیز ممکن است روی تسمه یا بستهبندی آن درج شده باشد. تشخیص تفاوت این شمارهها کمک میکند هنگام جستوجوی قطعه جایگزین، اطلاعات اشتباه را مبنا قرار ندهید. سه اصطلاح اصلی عبارتاند از:
- کد سایز تسمه: مانند 6PK1663 که تعداد شیارها، پروفیل و طول مؤثر تسمه را مشخص میکند.
- شماره OE (شماره قطعه اصلی خودروساز): شناسهای است که برای شناسایی قطعه در کاتالوگ خودرو ثبت میشود و مبنایی برای پیدا کردن قطعات جایگزین سازگار است. این شماره در بازار گاهی با عنوان شماره OEM نیز شناخته میشود. برای مثال، هنگام بررسی و خرید تسمه دینام پژو ۲۰۶ نیز بهتر است شماره قطعه اصلی را با کدهای پیشنهادی برندهای مختلف تطبیق دهید تا صرفاً بر اساس شباهت ظاهری یا نام خودرو تصمیم نگیرید.
- Part Number برند: کد اختصاصی تولیدکننده تسمه است که برای شناسایی محصول در کاتالوگ و سیستم فروش همان برند استفاده میشود.
ممکن است دو تسمه از برندهای مختلف، کد سایز یکسانی داشته باشند اما Part Number متفاوتی روی بستهبندی آنها درج شده باشد. همچنین، در کاتالوگهای تطبیق قطعات ممکن است برای یک شماره OE چند شماره محصول از برندهای مختلف بهعنوان جایگزین معرفی شده باشند.
بنابراین، اگر روی تسمه یا بستهبندی آن چند کد میبینید، همه آنها را شماره سایز تسمه در نظر نگیرید. کد ابعادی را از شماره OE و Part Number برند تفکیک کنید و برای انتخاب جایگزین، از کاتالوگ معتبر یا جدول تطبیق قطعات استفاده کنید.
آیا تسمههایی با شماره نزدیک قابل جایگزینی هستند؟
گاهی هنگام خرید، تسمههایی با کدهای نزدیک به هم پیدا میکنید؛ برای مثال، 6PK1660 و 6PK1663 فقط سه میلیمتر اختلاف طول مؤثر دارند. با این حال، نزدیک بودن اعداد به تنهایی ثابت نمیکند که این دو تسمه قابل جایگزینی هستند. برای انتخاب تسمه جایگزین، این موارد را بررسی کنید:
- شماره OE توصیه شده برای خودرو و موتور
- کاتالوگ رسمی سازنده تسمه
- جدول تطبیق یا Cross Reference معتبر
- تعداد شیارها و پروفیل
- طول مؤثر و شرایط نصب تسمه در سیستم خودرو
قابل قبول بودن اختلاف طول تسمه به طراحی سیستم، محدوده عملکرد سفتکن و مشخصات فنی موتور بستگی دارد. بعضی سازندگان، تسمههایی با طول نزدیک را در محدوده تلورانس مشخص برای چند کاربرد مختلف تأیید میکنند؛ اما این موضوع به معنای قابلیت جایگزینی عمومی آنها نیست. این موضوع در خودروهایی که با نسخههای موتوری متفاوت عرضه شدهاند اهمیت بیشتری دارد؛ بنابراین، هنگام انتخاب تسمه دینام پژو پارس نیز باید کد فنی را با مشخصات موتور همان نسخه تطبیق دهید.
شناسایی شماره تسمه دینام در صورت پاک شدن کد

اگر نوشتههای روی تسمه قدیمی بر اثر استفاده پاک شده باشند، اندازهگیری آن به تنهایی روش مطمئنی برای انتخاب قطعه جدید نیست. تسمه کارکرده ممکن است با وضعیت اولیه خود تفاوت داشته باشد و اندازهگیری محیط خارجی نیز لزوماً طول مؤثر را مشخص نمیکند. برای پیدا کردن شماره صحیح تسمه دینام، میتوانید از روشهای زیر استفاده کنید:
- بررسی مشخصات دقیق خودرو: مدل، سال ساخت، نوع موتور و در صورت تأثیرگذاری، تجهیزات جانبی خودرو را مشخص کنید تا جستوجوی قطعه دقیقتر انجام شود.
- پیدا کردن شماره OE: با استفاده از اطلاعات خودرو یا شماره شناسایی VIN، قطعه مورد تأیید خودروساز را در کاتالوگ معتبر پیدا کنید.
- تطبیق با کاتالوگ سازنده تسمه: شماره OE را در کاتالوگ برندهای تولیدکننده جستوجو کنید تا کد فنی معادل و جایگزین معتبر مشخص شود.
- بررسی سوابق خرید: فاکتور قبلی یا اطلاعات بستهبندی تسمه میتواند به شناسایی شماره محصول کمک کند.
اندازهگیری تسمه قدیمی فقط میتواند بهعنوان یک راه کمکی استفاده شود و نباید مبنای نهایی انتخاب قطعه باشد. برای خرید، کد فنی بهدستآمده را با مشخصات موتور و اطلاعات کاتالوگ تطبیق دهید تا از سازگاری تسمه مطمئن شوید. در صورت نیاز به بررسی گزینههای جایگزین، میتوانید مشخصات خودرو و نوع موتور خود را برای استعلام تسمه دینام مناسب به جرجانی یدک اعلام کنید.
جمعبندی
شماره تسمه دینام در مدلهای چندشیاره اطلاعاتی درباره تعداد ریبها، پروفیل و طول مؤثر تسمه ارائه میدهد. با شناخت اجزای کدهایی مانند 6PK1663 میتوانید مشخصات ابعادی تسمه را بخوانید و تفاوت کد سایز را با شماره OE و کد اختصاصی برند تشخیص دهید. البته برای اطمینان از کاربرد صحیح هر کد، باید مشخصات موتور و اطلاعات کاتالوگ سازنده را نیز بررسی کنید. اگر قصد تهیه تسمه متناسب با خودروی خود را دارید، میتوانید مدلهای مختلف را در فروشگاه جرجانی یدک بررسی کنید.
